Шилэн кабелийн тухай

Юуны өмнө шилэн кабелийн талаар бяцхан ойлголт өгье. Телефон систем, Кабель телевиз, Интернэт зэргийг ашиглахын тулд холбогдох аргуудыг судлах явцад шилэн кабелийн талаар заавал дурдагддаг. Танд маш ойлгомжтойгоор тайлбарлавал хүний үсний ширхэг шиг нарийхан цэвэр шилээр бүтсэн оптик утсыг л шилэн кабель гээд байгаа юм. Хийх ажил нь маш тодорхой буюу дижитал өгөгдлийг алс хол дамжуулах явдал. Зөвхөн өгөгдөл дамжуулахаас гадна зарим тохиолдолд эмнэлгийн болон инженерийн шийдэлд хэрэглэдэг.

Англи хэл дээр Fiber Optic гэдэг бөгөөд монголчилбол Оптик Шөрмөс гэх юмуу даа. Үндсэндээ Шилэн Шөрмөс ч гэж болно. Энэхүү хүний үсний ширхэг шиг нарийхан шилэн шөрмөсийг олноор нь багцлаад нэг кабель болгосныг ШИЛЭН КАБЕЛЬ гэдэг байна. Сигналыг гэрэл хэлбэрт оруулаад дамжуулдаг болохоор хурд нь гэрлийн хурд шиг л гэж ойлгож болно. Өнөөхөндөө эрдэмтдийн хэрэглэж байгаа хамгийн өндөр хурд бол гэрлийн хурд шүү дээ. Үүнээс цаашхи хурдыг гаргаж, хэрэглэж чадаагүй л байгаа. Түүнчлэн гэрэл хэлбэрт оруулсан болохоор алс хол зайд алдагдалгүйгээр дамжуулдаг нь түүний гайхамшиг юм.

Сониуч зандаа хөтлөгдөөд нэг ширхэг шөрмөсийг томруулдаг шилээр харвал голд нь цэвэр шилээр хийсэн цөм байна. Түүнийг тойроод гэрлийг ойлгох зориулалттай тусгай шилэн материал бүрхэнэ. Ингэснээр цөм доторх гэрэл гадагшлахгүйгээр зөвхөн цөм дотроо ойгоод л байх боломж бүрдэх юм. Мэдээж түүнийг гадуур хамгаалалтын пластик материалаар бүрсэн байна.

Эдгээр шөрмөсийг хэдэн зуугаар нь магадгүй хэдэн мянгаар нь багцлаад гадуур нь Jacket гэж нэрлэх хамгаалалтын бүрээсээр бүрсний дараа та бидний хэрэглэх ёстой Шилэн кабель бүрдэж байгаа юм.

Дан горимтой шөрмөс нь 9 микроны диаметртэй цөмтэй байх бөгөөд лазер гэрэл дамжуулдаг бол олон горимтой нь 62,5 микроны диаметртэй ба Хэт улаан туяаны гэрэл дамжуулдаг онцлогтой.

ШИЛЭН КАБЕЛЬ ХЭРХЭН АЖИЛЛАДАГ ВЭ?

Хэрвээ урт шулуун коридорт гар чийдэн тусгавал ямар ч асуудал алга. Гэрэл явсаар байгаад нөгөө талд хүрэх нь тодорхой. Гэтэл тахиралдсан коридорт асуудал үүснэ. Тэгвэл та гэрлийг нөгөө талд хүргэхийн тулд замд нь толь тавих хэрэгтэй болно шүү дээ. Гэтэл байдлыг бүр хүндрүүлж олон тийшээ мушгирсан хонгил гэж төсөөлье. Энд тэнд баахан толь тавьж байснаа сүүлдээ мэргэн арга олно. Энэ бол ханаа толиор хийх явдал юм. Хичнээн ч тахиралдлаа гэсэн гэрэл ойсоор байгаад очих газраа хүрнэ. Тэгэхээр та шилэн шөрмөс дотор юу болдгийг бараг мэдчихлээ шүү дээ.

Гол бүтэц болох цөм нь өөрөө шилээр хийгддэг тул элдэв соронзон орон, долгион зэрэг гаднын хүчлэлд өртөх нь бага, ер нь бол гадаад орчноос сайн хамгаалагдсан бүтэцтэй байдаг нь завшаантай хэрэг юм. Их хэмжээний мэдээллийг шилэн кабелиар алс зайд, алдагдалгүйгээр өндөр хурдаар гэрлийн дохионы хэлбэрт дамжуулах боломжтой тул орчин үеийн сүлжээний дамжуулах систем, магистраль хэлхээнд өргөн ашиглахад тун тохиромжтой.

Метал болоод бусад материалаар хийсэн кабелиуд одоо ч гэсэн өргөн хэрэглэгдсээр л байгаа. Жишээ нь “МЦХ” ХХК-ийн зэс кабель, Кабелийн телевизийн цагаан зэргийг дурдаж болно. Эдэнтэй харьцуулбал шилэн кабель нь дараах онцлогтой.
- Зурвасны өргөн харьцуулшгүй их. Өөрөөр хэлбэл зэс утсаар дамжуулах хамгийн их мэдээлэл нь тодорхой төвшинд хүрээд зогсдог бол шилэн кабелиар дамжих мэдээллийг өнөөхөндөө хязгааргүй их гээд ойлгочиход болно. Ийм учраас л видео дүрсээ харж ярих гэх мэтийн шаардлагуудыг биелүүлэхэд шилэн кабель л гол үүрэг гүйцэтгэнэ. 108 инчийн асар том дэлгэц дээр нарийвчлал өндөртэй гарах аварга HD видео дүрсийг дамжуулахад шилэн кабелийн тун өчүүхэн хэсэг л ашиглагдана гээд бод доо.
- Илүү нимгэн, илүү тунгалаг. Шилэн шөрмөс тун нарийхан тул нийт утас хэтэрхий том биш байдаг.
- Тоон системтэй тул өгөгдөл алдагдах, хурд унах аюулгүй.
- Шил, гэрэл ашигладаг тул гаднын нөлөөлөлд автах нь бага. Жишээ нь халуун хүйтэн, соронзон гэх мэт.

Шилэн кабельд ганц сул тал байдаг нь түүнийг суурилуулахад өртөг зардал өндөртэй байдаг. Гэвч нэгэнт суурилуулчихсаны дараа хэрэглээд ирэхээр маш ашигтай болох бөгөөд улс орны хэмжээнд авч үзвэл түүнийг аль болох л эртхэн суурилуулаад хэрэглэж байх нь аль алиндаа өлзийтэй. Яагаад гэвэл түүний найдвартай, тогтвортой, өндөр хурдтай гэх мэт олон давуу талууд нь амьдралд тун чухал юм.

МОНГОЛ ДАХЬ ШИЛЭН КАБЕЛЬ

Улс орон хэдий чинээ их шилэн кабелиар хэрүүлнэ төдий чинээ хөгжил нь түргэсдэг гэх юм. Энэ үнэн болов уу. Батлахын тулд бодит тоо баримтыг түшиглэх хэрэгтэй.

Жишээ нь бидний хамгийн ойрын жишээ авч болохуйц орон бол Япон болоод Өмнөд Солонгос юм. Тэд мэдээлэл дамжуулах гол сувгаараа Шилэн кабелийг нэгэнт сонгосон. Яагаад гэвэл хэрэглэгчид улам хурдан буюу супер бөгөөд найдвартай холболтыг хүсэх болсноор шилэн кабель гарцаагүй оновчтой шийдэл болоод байна. OECD-ийн өргөн зурвасын холболтын талаар гаргасан судалгаанд шилэн кабель тэргүүлэх зэрэгт очсоныг шууд баталсан юм. Тухайлбал Өмнөд Солонгосын 100 оршин суугчид дотор 8.4 ширхэг DSL холболт (телефон утасны шугам ашиглах), 10.5 ширхэг кабель телевизийн шугам ашиглах холболт оногдож байгаа бол 12.2 ширхэг хүн шилэн кабель ашигласан байна гээч. Өөрөөр хэлбэл шилэн кабелийн холболт нөгөө 2-оо гүйцсэн байна. Японд мөн ялгаагүй 100 айлд DSL 9.6, Cable 3.1, Шилэн Кабель 10.2 хувьтай байна. Харин манайхыг оруулаад бусад орнуудад DSL холболт нь хамаагүй өндөр хувьтай байгаа юм.

Үндсэндээ шилэн кабелийн улсад өгдөг өндөр ач холбогдлыг олж харсан Япон, Солонгос хоёр түрүүлж хөдөлсний ачаар иргэдийнхээ ихэнхийг шилэн кабелиар холбож дөнгөжээ. Үнэхээр гайхалтай. Одоо эдгээр улсуудын хөгжлийг гэрлийн хурдтай зүйрлэж болох юм. Гэтэл Америкад энэ харьцаа дөнгөж DSL 10.1, Cable 13.2, Fiber 0.9 байгаа нь харамсалтай. Мэдээж монголд бүр базаахгүй дүн гарна. 2007 оны сүүлээр гаргасан ойролцоо дүнгээр бол DSL 3.7, Шилэн кабель 1.2 гарч байх юм. Гэхдээ энэ нь бүх хүний тоонд хуваасан дүн гэдгийг анхаараарай. Шилэн кабелийн нэг үзүүрийг олон хүн хувааж хэрэглэдэг тул 100 айл тутамд гаргавал бүр жаахан тоо гарна.

Шилэн кабелийн Boom болсон тухай “Дэлхий бөөрөнхий биш” номоос уншиж болно. Угаасаа дэлхийг хавтгай болгоход гол үүрэг гүйцэтгэж байгаа дэд бүтэц нь шилэн кабель юм. Тухайн үед шилэн кабель байгуулах нь тун ашигтай гэсэн итгэл үнэмшил хүн бүхэнд төрсөн тул Америк тивийг бусад тивүүдтэй холбосон том том дэд бүтцүүдийг хайр найргүй босгож эхэлсэн бөгөөд энэхүү олноор байгуулагдсан бэлэн сүлжээг ашиглан Энэтхэг зэрэг орон Америк руу амжилттай Outsourcing хийж асар их мөнгө хийж байгааг та бид мэднэ.

Айл өрхүүд болон эцсийн хэрэглэгч шилэн кабелийн холболттой болсноор юу хожих вэ?

Танд өндөр хурдаар дамжих ёстой ямар л дижитал өгөгдөл байна, түүнийгээ дамжуулах бололцоотой болдог нь гайхамшигтай. Цухас дурдахад өндөр нягтралтай телевизийн дүрс, видео, интернэт холболт гээд л..

Ер нь кабелиар хамгийн сайн хангагдсан орон нь OECD-ийн дурдсанаар бол Дани бөгөөд тэдний 100 айл тутмын 36.7 нь кабельтай боловч 22.5 нь буюу ихэнх нь DSL юм. Ихэнх орнуудад шилэн кабель руу шилжүүлэхдээ хойрго хандах нь бий. Яагаад гэвэл шилэн кабель нь анхны өртөг зардал ихтэй тул хөрөнгө оруулалт нилээд шаардана. Иймээс монголд ч гэсэн “хамгийн тохиромжтой холболт бол DSL” гэсэн ойлголтыг иргэдэд суулгахыг Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчид хичээдэг юм.

ХОЛБОЛТ

Хэрвээ та боломжтой л бол ШИЛЭН КАБЕЛЬ сонгоорой. Ирж яваа цагийн дэлхийн хөгжлийг дагаад шилэн кабель нь өнөөдөр өгөгдөл дамжуулах гол суваг болжээ. Wimax гэх мэтийн агаарын долгион ашигласан холболтууд нь яг үнэндээ 100% найдвартай байж чадахгүй. Тэгээд ч олон янзын долгион холилдоод хурд унах, холболт тасрах гэх мэт бэрхшээл чамгүй гарна. Магадгүй хажууд өндөр байшин бариад өргөгч цамхаг байрлахад л холболтод нөлөөлнө. DSL нь хэдийгээр энгийн интернэт холболтод боломжийн боловч өндөр шаардлагыг хангаж чадахгүй. Та бид дүрсээ харах, асар их өгөгдөл дамжуулах тухай ярьж байна шүү дээ. Иймээс л шилэн кабелийн холболтыг сонгоорой гээд аминчлан захиад байгаа юм.

ШИЛЭН КАБЕЛИЙГ ХЭРХЭН ТАВЬДАГ ВЭ?
Холболтоо хэрхэн сонгох вэ гэдэг нь айл өрхүүд автомашин сонгохдоо хэрхэн нухацтай ханддагтай адил амар зүйл биш юм. Яг үнэндээ өнөөдөр ч гэсэн зарим айлуудад шилэн кабелийн холболт авъя гэсэн ч техникийн нөхцөл бүрдээгүй байгаа нь харамсалтай. Улаанбаатарын хамгийн том сүлжээний архитектурыг Скайнэтворк компани эзэмшдэг. Магадгүй та шилэн кабелийн холболттой болохыг хүсэж байвал эднийд л хандахаас өөр аргагүй юм. Үнэндээ шилэн кабелийн томоохон сүлжээ байгуулах, архитектурыг гаргах нь нүсэр ажил билээ. Үүнийг ганц сар эсвэл нэг жилийн дотор байгуулж дөнгөхгүй. Урт удаан хугацааны нарийн төлөвлөгөөний дагуу явах ёстой. Түүнчлэн хэдэн жилийн өмнө МЦХ компаниас хүчээр салгасан Сүлжээ компани нь монголын аймаг сумд хоорогдын шилэн кабелийн сүлжээний ажиллагааг хариуцдаг байна.


МОНГОЛД ЮУ СААД БОЛЖ БАЙНА?
Гол гол дэд бүтэц босгоход мундахгүй их саад байдаг шүү дээ. Бидний нүдэн дээрх зүйл бол Улаанбаатар хотын автозам юм. Замаар хичнээн олон машин явж хүмүүс ажил амьдралаа зохицуулдаг билээ? Гэтэл эсрэгээрээ зам хичнээн муу билээ. Үүний хариуцлагыг хэн хүлээх юм, бүү мэд. Уул нь автозамын газар гээд л том том байшинтай албан байгууллагууд зөндөө л байх юм.

Тэгвэл мэдээллийн технологийн гол дэд бүтэц болох шилэн кабель ямархуу байдалтай байна вэ? Бас л хүндрэлүүд тохиолдоод байгаа нь харамсалтай.
1. Сувагчлалын асуудал. Та бидний Траншейн гэж нэрлэдэг Сувгийн Худгийн нэг чухал үүрэг бол Шилэн болон бусад кабелиудыг татах явдал юм. Кабелийг газар доогуур татах нь агаараар татсанаас найдвартай гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой. Гэвч өнөөдөр Улаанбаатар хотын сувгууд дүүрч ачааллаа даахаа больжээ. Байгууллагууд өөрсдийн кабелийг татахын тулд яахаас ч буцахгүй болжээ. Гэтэл энэхүү сувгийг хариуцдаг, өргөтгөх, зохицуулах үүрэгтэй байгууллагууд юу бодож суудаг бол?!?
2. Шилэн кабелийн дэд бүтцийн асуудал. Манай улсад үндсэн сүлжээ эзэмшдэг байгууллагыг эцсийн үйлчилгээ үзүүлэхийг хориглодог. Тэр нь ч аргагүй зөв бөгөөд монополийг хазаарлах болон өрсөлдөөнийг хөхүүлэн дэмжих чухал арга юм. Компани болгон үндсэн сүлжээ үүсгэж чадахгүй, тэгэх ч шаардлагагүй. Бүх Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчид Скайнэтворк компани шиг шилэн кабелийн нарийн бүтэц бүхий цогц сүлжээг Улаанбаатар даяар давхар давхар тавина гээд төсөөлөөд үз дээ. Иймээс сүлжээг нь нэг компани үүсгэж ажиллагааг нь хариуцдаг бол бусад компаниуд уг сүлжээг ашиглан үйлчилгээгээ хүргэдэг байна.


СҮЛЖЭЭГ ХЭРХЭН ӨРГӨТГӨДӨГ ВЭ?
Тухайн компанийн дотоод асуудал мэт боловч үнэндээ та бидний хөгжил дэвшилтэй салшгүй холбоотой асуудал тул анхаарч байхад гэмгүй юм. Танай дүүрэгт, эсвэл танай орон сууцанд шилэн кабелийн үзүүр орсон уу? Та шинэ байр худалдан авахдаа шилэн кабельтай эсэхийг заавал нягтлаарай. Гэхдээ зарим орон сууц барьж байгаа компаниуд өөрсдөө толгой нь эргэчихсэн дотоод сүлжээний кабелийг (Шил биш!!) шилэн кабельтай мэтээр ярьж төөрөгддөг. Хамгийн аймшигтай нь тэд энэ талаар өөрсдөө юу ч мэддэггүй гээч. Хэрвээ танай байранд цэвэр шилэн кабелийн шөрмөс л ороогүй бол шилэн кабельтай биш гэж ойлгож болно.

Сүүлийн жилүүдэд интернэт сүлжээг жижиглэн дамлагчид гэж бий болсныг орон сууцанд амьдардаг хүмүүс мэддэг болсон. Тэд орцны үүдэн дээр хямдаар интернэт тавина гэсэн зар наах бөгөөд хэдэн байрны дунд нэг урсгал аваад түүнийгээ та бидэнд жижиглэн хувааж зардаг гэсэн үг л дээ. Та маш хямдаар интернэт холболт авах боловч тэр хирээр олон хуваасан маш чанаргүй үйлчилгээг хүртэнэ. Хагас цагт амжуулах ажлыг та удаан найдваргүй холболтоосоо болж бүтэн өдрийн турш ноцолдоно гээд бод доо. Ийм дамлагчдын ашигладаг гол холболт нь та бидний сайн мэдэх дотоод сүлжээний саарал кабель (UTP) шүү дээ. Улаан цагаан байрнаас байр руу агаараар татчихсан байдаг нь дэндүү бүдүүлэг хэрэг. Дотоодын сүлжээний кабелийг гадаа татдаггүй. Тэр тусмаа өвөл аймшигтай хүйтэрдэг, зун нь шатам халуун болдог манай оронд бүр найдваргүй. Түр зуурын мөнгө олох гэсэн аргацаасан үйлчилгээ л юм даа.

Эд өөрсдийнхөө үйлчилгээг шулуухан Шилэн кабелийн холболттой, Хамгийн найдвартай, Хамгийн хурдан, Хамгийн хямд гэх мэтээр сурталчилж явдаг нь үнэнд нийцэхгүй. Харамсалтай нь барилга барьж байгаа хүмүүс тэдний үгэнд итгэх дуртай байдаг нь чихэр шиг үг, хямд үнэ зэрэгт л болдог байх.

Туршлагатай барилгачид бол сүлжээний найдвартай байдлыг дээд зэргээр хангадаг компаниас жинхэнэ шилэн кабелийн шөрмөс оруулж оршин суугчдаа найдвартай сүлжээгээр хангадаг. Шилэн шөрмөс оруулах чадвартай компани өнөөдөртөө Скайнэтворк, Сүлжээ, Мобинэт, MCS зэрэг хэдхэн компани л байгаа. Гэхдээ эдгээрээс хамгийн өргөн сүлжээтэй, идэвхтэй ажилладаг нь Скайнэтворк юм.

Скайнэтворк сүлжээгээ тавихдаа тусгай төлөвлөгөөний дагуу ажилладаг. Мэдээж бусад нь ч гэсэн төлөвлөгөөтэй байх л даа. Гэхдээ Скайнэтворкийн сүлжээнүүд нь өнөөдөр Ring хэлбэр рүү орж эхэлсэн. Энэ бол сүлжээний найдвартай ажиллагаанд голлох хүчин зүйл юм. Ring гэдэг нь сүлжээнүүд битүү цикл үүсгэж байгааг хэлэх бөгөөд тань руу 2 замаар холболт очих боломжтой болно. Ингэснээр аль нэг тал тасарлаа гэхэд нөгөөх нь ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлсээр байх юм. Нөөц замтай боллоо гэсэн үг л дээ. Ийм Ring хэлбэр хичнээн олон болно та уг сүлжээний хэрэглэгч болсондоо бүр л баярлах болно.

Гайхалтай байгаа биз. Та бидний нүднээс далд хичнээн юм өрнөдөг гээч.

ДҮГНЭЛТ
Шилэн кабель нь шилээр хийсэн тул түүнд хүн сонирхоод байх зүйл үгүй. Иймээс түүнийг хулгайч нар тоодоггүй. Гэхдээ шилэн кабелийг хааяа хулгайлдаг нь туршлагагүй хулгайч гэдгийг нь нотолсон хэрэг. Иймээс шилэн кабель бол цэвэр өндөр технологийн бүтээгдэхүүн ажээ.

Та шинэ байранд орж байгаа бол шилэн кабелийн боломжтой эсэхийг заавал асуугаарай. Та гэртээ байрлуулсан видео камераа ажил дээрээсээ хянахыг хүсэж байгаа бол шилэн кабелийн холболт л найдвартай. Бас орчин үеийн гэрийн электрон бараанууд бүгд л интернэт болоод бусад холболтод холбогддог болж эхлээд байгаа шүү дээ. Жишээ нь сүүлийн үеийн хөргөгч, робот тоос сорогч гэх мэтийг дурдаж болно. Танай гэрт сүлжээний дотоод кабелийн үзүүр байж магадгүй. Тэгвэл уг үзүүр нь байранд байх техник өрөө хүртэл тасралтгүй үргэлжилсэн эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Туршлагагүй барилгачид өрөөнөөс орцон дахь ШИТ хүртэл татаад тасалчихсан байдаг нь тун бүдүүлэг хэрэг билээ. Өгөгдөл дамждаг сүлжээний кабель залгаас багатай байх тусмаа л найдвартай байдал, өгөгдөл дамжуулах хурд нэмэгдэнэ.

Хэрвээ та барилга бариулж байгаа бол ЗӨВХӨН НАЙДВАРТАЙ сүлжээний компанитай л хамтран ажиллах хэрэгтэй. Таны мэдлэг дутмаг байдлыг ашиглан хувь хүмүүс, зарим жижиг компаниуд чихэн дээр цэцэг ургуулна гэдэг шиг л юм болно. Орон сууцанд тань амьдрах хүмүүсээ бодох хэрэгтэй шүү дээ.

Харамсалтай нь Хуучин орон сууцанд амьдардаг хүмүүст шилэн кабель бас л хүндрэлтэй хэвээр байна. Яаж ийгээд танай байранд шилэн шөрмөс аваачлаа гэхэд хэрэглэгч тун цөөхөн байдаг. Магадгүй зардлаа нөхөхийн тулд бүхэл байранд ядаж 10-аас дээш хэрэглэгч байх шаардлагатай. Гэтэл тухайн байрнаас ганц л айл шилэн кабельд холбуулах хүсэлтээ гаргаад байдаг нь хяслантай юм. Түүнчлэн хуучин байранд сүлжээний тоног төхөөрөмжийг байрлуулах тусгай өрөө байдаггүй учраас Switch, Converter зэргийг хулгай авах, эвдлэх тохиолдол цөөнгүй гардаг нь сүлжээний компанийг залхаадаг гол зүйлийн нэг. Бас сүлжээний утсыг ил гүйлгэдэг нь найдвартай ажиллагаанд шууд л харшилчихдаг.

Эцэст нь хэлэхэд та өндөр үнээр авсан орчин үеийн төхөөрөмжүүдийнхээ хүчин чадлыг бүрэн утгаар нь мэдрэхийг хүсвэл яг түүндээ таарсан найдвартай ажиллагаатай өндөр хурдын сүлжээнд холбогдох ёстой юм. Энэ шаардлагыг хамгийн сайн хангадаг нь Шилэн кабель гэдгийг та мэдэж авлаа. PlayStation 3 Network, Xbox 360 Live, Интернэтийн Youtube HD вэб сайт, дүрсээ харж ярьдаг Skype, Хяналтын видео камерын дүрс дамжуулах, онлайн хурал гээд л танд олон зүйлд холболт шаардлагатай байгаа биз дээ.

Шилэн кабелийг нэгэнт холбуулаад зардлаа нөхөөд авчихсаны дараа бусад холболтуудаас ч хямд болдог гэдгийг танд сануулъя. Мартаж болохгүй шүү.

Комьпютерийнхээ ажиллагааг сайжруулах

Start-Up Applications
This site is for those who are concerned about their snail of a PC due to the number of programs that run at start-up. You'll find info about the background to the problem, techniques to identify and disable start-up programs, comprehensive list of programs that are loaded at start-up and requests for additional programs or updated information.

Windows XP Home and Professional Service Configurations
Excellent chart telling you which XP services you can safely disable to speed up your computer. Make sure and check out his XP Super Tweaks, also. Dig around, you'll find even more.

Deleting Temporary Files Painlessly
This article is not intended to be a DOS lesson or tutorial, but to show you a simple and painless way to keep your drive free from useless temporary file clutter. There are other command variations to do this, however, this is what I have found to work best for me.

PC Pitstop
This free site runs diagnostics on your PC to identify things that might help improve performance. Offers suggested fixes and some auto fixes.

Adrian's Rojak Pot " BIOS Optimization Guide
Explains various settings in the BIOS Features Setup , Chipset Feature Setup, Integrated Peripherals and the cool part is the comments section. Post your comment, whether a question, unclear, or you just outright disagree.

Shrink Your Win9x Registry
This is a novice friendly step-by-step how to for cleaning and shrinking your Win9x registry. Anyone running Win9x ought to do this periodically as maintenance.

AXCEL216's MAX Speed
Lots of tips, tricks, hacks, bug fixes, etc. for all Windows and DOS, however, you will find plenty of hardware info also. I have just scratched the surface here.

Active Hardware's Optimization Guide
Optimization info & tips including CPU Overclocking, BIOS Setup Optimization, and Modem Speed Optimization.

System Optimization
Good Performance Related Information plus a lot more. One of the very best informative resources.

Enhancing System Performance
There are several ways to increase your system performance. Some of them give you big, most of them only little improvements. However, even the little improvements sum up to a considerable increase in system speed. From Tom's Performance Guide.

Intelligent Firmware Ltd.
Must see info on processor performance & evaluation. Here you can find out everything about the serious "performance flaw" which affects all processors, and also which processor performs best where and why. Download their benchmarks.

Performance & Upgrade Tips
Performance and Upgrade Tips System Optimization Information.

Intel Secrets
(What Intel doesn't want you to know.)

Zdnet Tips Directory
Secret techniques and expert tricks for your favorite programs. Enter your topic, then click Search.

Web Spot Tune Up
Getting the most performance out of your computer! General Tips, Hints, and Suggestions! Optimize Your DOS Memory (even if you run windows 3.x or 95 exclusively). Run Everything at 32-bit, Use a Disk Cache, Overclocking etc.

Шүүрийн шанагаар WiFi дохио өсгөлт

За саяхан нэтээр дэмий тэнэж байгаад нэг ийм юм олж уншлаа, үнэн худлааг нь нэг турших л хэрэгтэй.
Үүнд WiFi хэрэглэгчийн төхөөрөмжийн дохиог бидний өдөр тутам хэрэглэдэг ШҮҮРИЙН ШАНАГ ашиглан радио дохиог өсгөн алдагдал ихтэй, чадал багатай байсан холболтыг хамаагүй сайжруулсан байна.

www.google.com ийн мэлийсэн цагаан хуудасыг хэрхэн өөрөө үр дүнтэйгээр ашиглах вэ

Мэдээж хэрэг хамгийн анхны алхам бол browser ийхоо хаяг дээр www.google.com гэж бичиж хайлтын систем рүүгээ орно. Тэгээд хайх утгуудаа бла бла бла гэхмэтчилэн оруулаад ENTER дардаг шүүдээ. Тэгвэл тэр хайх утгуудаа хэрхэн оруулах вэ? Үүнд уг зөвлөмжийн өрөвдөлтэй санаа агуулагдана. Зөвлөмжөө хамгийн энгийн амарханаас нь гүнзгий түвшин лүү хүндрэх зарчмаар бэлдлээ. 1. Хамгийн амархан нь мэдээж хайх үгээ оруулаад л болоо. Энийг хүн болгон мэддэг учираас илүүц нуршаад яахав. Жишээлбэл та Harry Potter киног хайж байгаа болог. Пид пад бичлээ, Enter дарлаа, маш олон үр дүн гарлаа. Бүгд төлбөртэй, эсвэл хаана юу байгаа нь мэдэгдэхгүй. Зорилгодоо хүрч чадсангүй юу? Тэгвэл дараагийн түвшин лүү орцгооё. 2. Тусгай түлхүүр тэмдэгтүүдийг ашиглах. Үүнд хэд хэдэн тэмдэгт бий. --> "+" тэмдэг. Үүнийг ашигласнаар заавал байх ёстой гэсэн утгыг агуулна. Жишээ нь "Harry Potter +3" гэж гуравдугаар ангийг нь хайна. --> "-" тэмдэг. Дээрх нэмэх тэмдэгийн эсрэг утгатай. Энэ үг байх ёсгүй гэсэн утгыг агуулна. --> "~" тэмдэг. Үүнийг ашиглан ижил утгатай үгнүүдээр нь хайна. Жишээ нь "~pig" ингэвэл гахай болон гахайны хамаатнууд гарч ирнэ. Та ямар нэгэн юм хайхыг хүссэн боловч англиар тэр үгнийхээ утгыг нь мэдэхгүй байгаа үед илүү тохиромжтой. --> "OR" тэмдэг. Энийг уг нь бол boolean төрлийн үйлдэл гэдийн. Ихэнх тохиолдолд | гэж бичдэг. Амьдрал дээр бол эсвэл гэсэн утгатай. Та жишээ нь London эсвэл Paris дахь амралт сонирхож байвал "vacation london OR paris" гэж хайх хэрэгтэй. --> Тооны интервал оруулах. Та ямар нэгэн тооны заагаар хайх боломжтой. Бичихдээ дээд доод хязгаараа дунд нь 2 цэгтэйгээр бичих хэрэгтэй. Жишээ нь "DVD player $50..$100" гэж хайвал таньд 50-100 долларын үнэтэй DVD тоглуулагч олдох болно. 3. Энэ төвшинд тусгай үгнүүд тайлбарлая (Эндээс эхлээд анхааралтай унш). --> "site::" үг. Тухайн сайтын домайныг тодорхойлно. Жишээ нь та зөвхөн Монгол сайтнаас хайхыг хүсвэл "site::mn" гэж эхлүүлэх хэрэгтэй. Энэ мэтчилэн маш олон янзаар ашиглаж болно. --> "intitle" энэ бол маш чухал түлхүүр үг. Тухайн хуудасны нэршил буюу title д байх үгээр хайдаг. Хамгийн түгээмэл ашиглагддаг. Та уг түлхүүр үгийг ашигласнаар ямар нэгэн файлыг шууд татахаар олж авч чадна. Жишээлбэл ямар нэгэн дууг шууд татахаар хайя. Та "?intitle:index.of? mp3 (Хамтлаг болон дууны нэр)" гэж хайвал хүссэн дуугаа олох боломжтой. Жишээ нь хэрвээ би SlipKnoT хамтлагын IOWA хэмээх дууг хайх хэрэг гарвал би "?intitle:index.of? mp3 Slipknot Iowa" гэж бичээд л хүссэн үедээ шууд татахаар олж чадна. --> "inurl" URL буюу тухайн хуудас байрлаж буй интернэт хаягыг нь тодорхойлж өгөх. Жишээ нь "inurl:balloon" гэвэл url д нь balloon гэсэн үг орсон бүх сайтыг олно. За ер нь бол ингээ л болж байх шив дээ. Аар саар юм хаягдсан байж магадгүй. Ерөнхийдөө бол дээрх хэдийг зөв холио л юмаа хайна даа. Доор хэдэн жишээ үзүүлэнгээ дэлгэрнгүй тайлбарлахыг бодоё. --> -inurl:(htm|html|php|shtml|pdf) intitle:"index of" (Pukka|Axxo|Fico|Diamond|IMBT) dvdrip xvid Хэрвээ дээрхийг хаягийн мөрөн дээрээ copy paste хийвэл бүх шууд татах dvd ний буюу сайн бичлэгтэй видеонуудыг олно. Задлаж нэг бүрчлэн хэлбэл эхлээд "-" байна. Араас нь (html, htm, php, shtml, pdf) гэж орсон байна. Энэ юугсэн үг вэ гэвэл ихэнх тохиолддог сайтын өргөгтөлүүдийг хооронд нь OR холбоосоор холбоод урд нь хасах тэмдэгээр үгүйсгэл хийж байна. Ингэснээр хайлтын үр дүнд вэб хуудас бус задгай фолдер буюу директор олдоно гэсэн үг. Аа харин араас нь intitle:"index of" гэж байна. Үүнийг ойлгоход бага зэрэг вэб ний мэдлэг хэрэгтэй. Ямарваа нэгэн вэб хуудаснууд сервэр дээрээ фолдерт байрладаг бөгөөд тухайн фолдерлуу хандахад доторх index эсүл default хуудас нь дуудагддаг. Харин тухайн фолдерт index байхгүй бол browser өөрөө автоматаар index of хуудасыг үүсгээд араас нь фолдерийн нэрийг залгадаг. Бидний жишээнд фолдерийн нэрээр томоохон кино хост уудыг OR ашиглан залгасан байна. Тэгээд төгсгөлд нь жирийн хайлтанд хэрэглэдэг шигээр бичлэгнийхээ чанарыг заасан байна. --> intitle: сайтын нэр index.of +"Indexed by Apache::Gallery" + файл Дээрх жишээнд ямар нэгэн сайт дахь хамгаалагдсан зурагуудыг авах код бичлээ. Indexed by Apache гэж харж байгаа байх. Энэ нь browser оор бус сервэрээр үүсгэгдсэн title ийг дүрсэлж байна. --> -inurl:(htm|html|php) intitle:"index of" +"last modified" +"parent directory" +description +size +(.mp3|.wma) "linkin park" Дээрх жишээнд нилээн гүнзгий төвшний код үүсгэсэн байна. Түрүүчих шиг хайлтнаас буцаж ирэх үр дүнгээс html, htm, php хуудасуудыг inurl ашиглан шүүж хасаад last modified ашиглан сүүлд өөрчлөгдсөн дарааллаар нь хэвлэх команд өгөн, дэд төвшнийх нь директороос тайлбар хэмжээг нь авч хайх файлыхаа өргөтгөлөөр нь mp3 болон wma г сонгон түлхүүр үгэндээ linkin park гэж хийсэн байна. Ингэснээр уг хайлтнаас Linkin Park нэгдэлийн бүх mp3 болон wma өргөтгөлтэй дуунууд шууд татахаар олдохоор байна. Та бүхэн энийг цааш нь өөрийн болгон ашиглаж сурах хэрэгтэй. Жишээ нь (.mp3|.wma) гийх нь оронд (.avi|.mpg|.divx) гэх мэт видеоны өргөтгөл өгөө л клипүүдийг нь шууд татахаар олж болно. Гол нь зөв түлхүүр өгч зөв гоё сэтгэх хэрэгтэй. --> site:www.lyrics.com linkin park Түрүүн би хэлж байсан. site гэдэг үгээр тухайн сайтын домэйныг тодорхойлно гэж. Дээрх жишээнд www.lyrics.com сайтаас бүх Linkin Park нэгдэлийн дууны үгийг олохоор байна. Доор би хайлт хийж гарч ирсэн сайтуудад хэрхэн дүгнэлт хийх талаар бага зэрэг зөвөлгөө өгөе. Хайлтын хэсэгт "-inurl:(htm|html|php) intitle:"index of" +"last modified" +"parent directory" +description +size +(.mpg|.avi|.wmv) "linkin park" гэж хийсэн байгаа. Ер нь бол эхэн хавийн хуудаснууд дахь сайтууд хамгаалалт сайтай байдаг тул төдийлөн горьдоод хэрэггүй.